Freelancer mı, Ajans mı, Kurum İçi Ekip mi? Sitenizi Kim Yapmalı?

Freelancer mı ajans mı sorusunun kısa cevabı şu: kendiniz yönetebileceğiniz küçük ve net tanımlı bir iş için freelancer; tasarım, yazılım ve SEO’nun belirli bir tarihe kadar birlikte çalışması gereken projeler için stüdyo veya ajans; birkaç yıl boyunca en az bir tam zamanlı kişiyi meşgul edecek kadar sürekli iş varsa kurum içi ekip. Şirketlerin çoğu en iyi sonucu bunları zaman içinde birleştirerek alır — ilk sürümü bir stüdyo yapar, ardından temiz bir kod tabanını kendi ekibiniz devralır.

Bu rehberde hangi durumda olduğunuzu nasıl anlayacağınızı, her seçeneğin gerçek maliyetini ve imzalamadan önce teklifi nasıl kontrol edeceğinizi anlatıyoruz. Biz bir stüdyoyuz, yani belli ölçüde tarafız — bu yüzden freelancer’ın ya da kurum içi işe alımın daha doğru olduğu durumları açıkça söyleyeceğiz.

Hızlı karşılaştırma: maliyet, hız, risk, süreklilik

	Freelancer	Stüdyo / ajans	Kurum içi ekip
İlk maliyet	En düşük saatlik ücret	Daha yüksek saatlik ücret, genellikle kapsama göre sabit fiyat	Maaş, SGK primleri, işe alım, ekipman — tek satır kod yazılmadan
Tüm projenin toplam maliyeti	Tasarımcı, SEO uzmanı, test ayrı ayrı eklendikçe artabilir	Kapsam sabitse öngörülebilir	İş yeterliyse saat başına en ucuz; değilse pahalı
Başlama hızı	Günler	1–3 hafta	İşe alım çoğu zaman aylar sürer
Kapsanan yetkinlikler	Genellikle bir-iki (örneğin yalnızca yazılım)	Tasarım, front-end, back-end, mobil, SEO, test	Kimi işe alırsanız
Sizin yönetim yükünüz	Yüksek — proje yöneticisi sizsiniz	Düşük-orta — projeyi onlar yürütür	Yüksek — insanları ve süreci siz yönetirsiniz
Temel risk	Tek kişiye bağımlılık (hastalık, yeni iş, ortadan kaybolma)	Genel giderlere ödeme; işi deneyimsiz kişilerin yapması	Yanlış işe alım; bilgi tek kişiyle birlikte gider
Yayın sonrası süreklilik	Tek bir kişinin müsaitliğine bağlı	Destek sözleşmesi veya aylık hizmet	İçeride mevcut

Hiçbiri herkes için “en iyi” değildir. Doğru seçim kapsama, işin ne kadarını kendiniz yönetebileceğinize ve yayından sonra işin ne kadar süreceğine bağlıdır.

Freelancer ne zaman doğru tercih

İyi bir freelancer şu durumlarda mükemmel bir değer sunar:

• Kapsam küçük ve net. Bir landing page, birkaç şablon değişikliği, bir WordPress eklentisi düzeltmesi, belirli bir entegrasyon.
• Siz (ya da ekibinizden biri) proje yöneticisi olabiliyorsunuz — brifi yazmak, işi gözden geçirmek, test etmek, karar vermek.
• Tek bir disiplin gerekiyor. İş yalnızca yazılım ya da yalnızca tasarımsa, yetenekli tek bir kişi çoğu zaman bir ekipten hızlıdır.
• İş birkaç hafta gecikse işletme için kritik değil.

Riski nasıl azaltırsınız: kilometre taşlarına göre ödeyin, kodun ilk günden sizin repository’nizde ve hosting hesaplarınızda olmasını şart koşun, sonunda kısa bir yazılı devir dokümanı alın. Mobil uygulama geliştirme için freelancer mı yazılım firması mı sorusunda da aynı kurallar geçerli — ancak uygulamalarda daha fazla hareketli parça var (back-end, App Store ve Google Play hesapları, push bildirimleri, analitik), bu yüzden tek kişiye bağımlılık riski daha yüksek.

Stüdyo ne zaman gerekir: tasarım + yazılım + SEO tek ekipte

Bir stüdyo veya ajans, projede birbirine uyması gereken birden fazla disiplin olduğunda yüksek ücretini hak eder:

• Sıralamaların önemli olduğu yeni site veya yeniden tasarım. Tasarım, içerik yapısı, yazılım, yönlendirmeler ve teknik SEO birlikte planlanmalıdır. Bir SEO uzmanıyla hiç konuşmamış tasarımcı ve yazılımcının yaptığı yenileme, işletmelerin trafiğini kaybetmesinin en yaygın yoludur. (Bkz. site yenileme SEO kontrol listesi.)
• Back-end, yönetim paneli, entegrasyonlar ve güvenlik gereksinimleri olan mobil uygulama veya özel yazılım.
• Bir teslim tarihi — lansman, yatırım turu, fuar — ve tek bir kişinin hastalanmasını göze alamadığınız durum.
• Yönetmeye vaktiniz yok. Stüdyo bir proje lideri, süreç ve haftalık ritim getirir.

Tipik bütçelerimiz ölçeği gösteriyor: tanıtım siteleri yaklaşık $5k–$15k, büyük siteler ve e-ticaret $15k–$50k, mobil uygulama MVP’leri veya özel iş yazılımları $15k–$50k ve üzeri. Aralıklar kapsama göre değişir; Türkiye pazarında fiyatlar farklılık gösterebilir. Ayrıntılı döküm bir web sitesi ne kadara mal olur yazımızda.

Web tasarım ajansı nasıl seçilir, tek cümleyle: sizinkine benzer canlı projelere bakın ve sadece satış temsilcisiyle değil, işi gerçekten yapacak kişilerle konuşun. Projelerimiz arasında örneğin cam üreticisi Magna için çok dilli ürün kataloğu ve mimarlık stüdyosu Shukurlu Design için 200’den fazla görselleştirme içeren portfolyo var.

Kurum içi ekip ne zaman kurulmalı (ve dış ekip bu geçişe nasıl yardımcı olur)

Kurum içi yazılımcı mı ajans mı sorusu aslında işin sürekliliği ile ilgilidir. Şu durumlarda kurum içi işe alım yapın:

• öngörülebilir gelecekte en az bir tam zamanlı mühendisi meşgul edecek bir yol haritasına sahip ürününüz (SaaS, uygulama, iç platform) varsa;
• yazılım sizin temel rekabet avantajınızsa ve bilginin şirket içinde kalması gerekiyorsa;
• mühendisleri yönetmeye — kod incelemesi, işe alım, kariyer gelişimi — hazırsanız ya da bunu yapacak birini işe alabiliyorsanız.

Kurum içi işe alımı çok erken yapmak başka bir şekilde pahalıya patlar: yanında kıdemli bir meslektaşı olmayan tek yazılımcının mimarisini kontrol eden olmaz ve o ayrıldığında bilgi de onunla gider.

İyi işleyen ve kuruculara önerdiğimiz model (girişimler sayfamıza bakın):

1. İlk sürümü bir stüdyo yapar — kapsamı net, sabit fiyatlı, dokümantasyon ve testlerle.
2. Ürün kullanıcılarını bulur, yol haritası oturur.
3. İlk kurum içi mühendisinizi işe alırsınız, stüdyo mülakatlarda yardımcı olur ve kod tabanını devreder.
4. Stüdyo uzmanlık gerektiren işler (mobil, yapay zekâ özellikleri, SEO) için erişilebilir kalır, çekirdek ürünü ise sizin ekibiniz sahiplenir.

Danışmanlık hizmetimiz bu geçiş adımlarını destekleyebilir — pozisyonun tanımlanmasından devir öncesi kod tabanının incelenmesine kadar. Erken aşama için bkz. MVP nasıl geliştirilir: maliyet ve süre.

Tekliflerdeki uyarı işaretleri

Kimi seçerseniz seçin, teklif bilmeniz gerekenlerin çoğunu söyler. Şunlara dikkat edin:

• Yazılı kapsam yok — sadece fiyat ve “sitenizi yapacağız”. Ardından kapsam kayması ve anlaşmazlıklar gelir.
• Sahiplik belirsiz. Kod, tasarım dosyaları, alan adı veya hosting onların hesaplarında kalıyor ya da sözleşme fikri mülkiyet konusunda sessiz.
• Kapalı sisteme kilitlenme. Yalnızca onların düzenleyebildiği özel bir CMS veya “platform”.
• Yenilemede SEO, yönlendirme ve analitikten hiç söz edilmiyor. Mevcut sıralamalarınız risk altında.
• Fiyat herkesinkinden çok düşük ve açıklaması yok. Genellikle “özel” diye satılan hazır şablon, size söylenmemiş taşeron kullanımı ya da testten kısılması anlamına gelir.
• Yayın sonrası plan yok. İkinci ayda bir şey bozulursa ne olacak?
• Portfolyoda yalnızca tasarım görselleri, canlı link yok.
• Birkaç aylık bir proje için %100 peşin ödeme talebi.
• İsim yok. Kimin tasarladığını, kimin geliştirdiğini ve her hafta kiminle konuşacağınızı bilmelisiniz.

İmzalamadan önce sorulacak 15 soru

Bir web tasarım ajansına sorulacak bu sorular freelancer’lar ve mobil uygulama geliştirme firması seçimi için de aynı şekilde işe yarar:

1. Projemde tam olarak kim çalışacak ve daha önce ne geliştirdiler?
2. Benimkine benzer üç canlı proje gösterebilir misiniz — ve bu müşterilerden biriyle konuşabilir miyim?
3. Sabit kapsama neler dahil, ne değişiklik talebi sayılır?
4. Değişiklik talepleri nasıl fiyatlandırılır ve onaylanır?
5. Kod, tasarım ve içerik kime ait — sahiplik ne zaman devredilir?
6. Kod en baştan benim repository’mde ve hosting hesaplarımda mı olacak?
7. Hangi teknoloji yığınını öneriyorsunuz ve neden bu proje için doğru?
8. Yayına alırken SEO, yönlendirmeler ve analitiği nasıl ele alıyorsunuz?
9. Nasıl iletişim kuracağız ve çalışan yazılımı ne sıklıkla göreceğim?
10. Nasıl test ediyorsunuz — cihazlar, tarayıcılar, erişilebilirlik, performans?
11. Ödeme takvimi nasıl, her kilometre taşına ne bağlı?
12. Yayından sonra ne oluyor — garanti süresi, destek, yanıt süreleri?
13. Devirde hangi dokümantasyonu alacağım?
14. Sizin tarafınızda kilit bir kişi ulaşılamaz olursa ne olur?
15. İleride yollarımızı ayırırsak başka bir ekip işi ne kadar kolay devralabilir?

İyi iş ortakları bu sorulara hızlı ve yazılı yanıt verir. Belirsiz yanıtlar da bir yanıttır.

Nasıl çalışıyoruz: sabit kapsam, haftalık demo, kod sizin

Racool Studio, Kaliforniya Mountain View merkezli, yapay zekâ odaklı bir yazılım stüdyosudur. Web siteleri, mobil uygulamalar ve iş yazılımları geliştiriyor, Türkiye dahil farklı ülkelerdeki müşterilerle uzaktan çalışıyoruz. Projelerimiz şöyle ilerler:

• Sabit kapsam, sabit fiyat. Sayfaları, özellikleri ve entegrasyonları listeleyen bir kapsam dokümanı yazıyoruz. Yeni olan her şey, önce sizin onayladığınız, ayrı fiyatlandırılan bir değişiklik talebidir.
• Haftalık demo. Sonda büyük bir sürpriz değil, her hafta çalışan yazılım görürsünüz.
• Kod ilk günden sizin. Repository’ler, hosting, alan adları ve analitik sizin hesaplarınızda; bize sahiplik değil erişim verilir.
• Tüm disiplinler tek ekipte. Tasarım, yazılım, mobil ve SEO ve AEO birlikte planlanır; böylece yayın günü sıralamalarınıza mal olmaz.
• Kendi gerçek ürünlerimiz. Kendi yapay zekâ SaaS ürünümüz Rastock AI’ı geliştiriyor ve işletiyoruz; yayından sonra bir yazılımın bakımını yapmanın ne demek olduğunu biliyoruz.
• Temiz devir. Dokümantasyon ve anlatımlı bir tanıtım — böylece istediğiniz zaman kurum içi ekibiniz veya başka bir tedarikçi işi devralabilir.

Elinizde bir freelancer’dan ya da başka bir ajanstan teklif varsa bize gönderin. Kapsamı sizinle satır satır inceleyelim ve sağlam görünüp görünmediğini dürüstçe söyleyelim — hiçbir baskı olmadan. Teklifiniz için ikinci görüş alın ya da ne yaptığımızı görmek için ana sayfamıza göz atın.